ลดค่าไฟโรงงาน

วิธีลดค่าพีค (ค่าดีมานด์) ของโรงงาน 7 วิธี เริ่มจากวิธีที่ไม่ต้องลงทุน

ค่าพีคคิดจาก 15 นาทีที่โรงงานใช้ไฟหนักที่สุดในเดือน การลดค่าพีคจึงไม่ใช่การใช้ไฟให้น้อยลง แต่เป็นการไม่ใช้ไฟหนักพร้อมกัน หน้านี้รวมวิธีลดพีคตั้งแต่ที่ไม่ต้องลงทุน ไปจนถึงที่ต้องลงทุน พร้อมวิธีหาว่าพีคมาจากไหน และวิธีวัดผลให้ถูก

อ่านราว 6 นาทีอัปเดต 10 ต.ค. 2569

ลดพีคแล้วได้เงินเท่าไร

ค่าดีมานด์คิดเป็นบาทต่อ kW ของพีคในช่วง On-Peak สำหรับโรงงานที่รับไฟ 22–33 kV อัตราคือ 132.93 บาทต่อ kW ต่อเดือน ทุก ๆ 100 kW ที่พีคลดลง ค่าดีมานด์จะลดราว 13,293 บาทต่อเดือน หรือราว 159,516 บาทต่อปี

แต่ตัวเลขนี้เป็นจริงเมื่อพีคใหม่ยังสูงกว่า 70% ของพีคสูงสุดใน 12 เดือน อ่านเรื่องกฎ 70% และคำนวณพีคครั้งเดียวของโรงงานคุณ →

ขั้นแรก: หาว่าพีคมาจากไหน

บิลบอกแค่ตัวเลขพีคของเดือน ไม่บอกว่าเกิดวันไหน เวลาไหน และมาจากเครื่องไหน ถ้าไม่รู้ข้อนี้ ทุกวิธีข้างล่างก็เป็นการเดา

ดูกำลังไฟเฉลี่ยทุก 15 นาที ของทั้งเดือน แล้วหาช่วงที่สูงที่สุด 5–10 ช่วง
ดูว่าช่วงนั้นเครื่องไหนเดินอยู่ ผู้ต้องสงสัยประจำคือ คอมเพรสเซอร์ ชิลเลอร์ เตาหรือฮีตเตอร์ เครื่องอัด และมอเตอร์ใหญ่ที่เปิดพร้อมกันตอนต้นกะ
ดูว่าเกิดซ้ำไหม พีคที่เกิดทุกวันเวลาเดิมแก้ได้ด้วยลำดับการทำงาน ส่วนพีคที่เกิดครั้งเดียวมักมาจากวันพิเศษ เช่น วันทดสอบเครื่องหรือวันที่ไฟกลับมาหลังดับ

1หาที่มาพีคเกิดเมื่อไร มาจากเครื่องไหน
2เลือกวิธีเริ่มจากวิธีที่ไม่ต้องลงทุน
3ตั้งเป้าไม่ต่ำกว่า 70% ของพีคสูงสุดในรอบ
4วัดผลรายวันไม่ต้องรอบิลสิ้นเดือน

ลำดับการลดค่าพีค: รู้ก่อนว่าพีคมาจากไหน แล้วค่อยเลือกวิธี

7 วิธีลดค่าพีค

วิธี	ทำอย่างไร	ลงทุน	ข้อควรระวัง
สตาร์ทเครื่องใหญ่ทีละตัว	เว้นระยะการเปิดคอมเพรสเซอร์ ชิลเลอร์ และเครื่องจักรใหญ่ ให้พ้นช่วง 15 นาทีเดียวกัน โดยเฉพาะต้นกะและหลังไฟดับ	ไม่ต้องลงทุน	ต้องเขียนลำดับให้ทุกกะทำเหมือนกัน
ย้ายงานที่เลื่อนได้ไป Off-Peak	งานล้าง งานอบ งานบด หรือชาร์จรถยก ทำหลัง 22:00 น. หรือวันหยุด ลดทั้งค่าดีมานด์และค่าพลังงาน	ไม่ต้องลงทุน (อาจมีค่าแรงกะดึก)	งานบางอย่างต้องมีคนคุม
ตั้งเป้าพีครายเดือน	กำหนดตัวเลขที่ไม่ควรเกิน แล้วให้หัวหน้ากะรู้ ช่วงเร่งงานปลายเดือนต้องระวังเป็นพิเศษ	ไม่ต้องลงทุน	ต้องมีตัวเลขการใช้ไฟระหว่างวันให้ดู
จัดการคอมเพรสเซอร์ลม	ซ่อมรอยรั่ว ลดแรงดันที่ตั้งให้พอดีกับงาน และให้เครื่องเดินสลับกันแทนเดินพร้อมกัน	ลงทุนน้อย	ลดแรงดันต้องเช็คว่าเครื่องปลายทางยังทำงานได้
เก็บความเย็นหรือความร้อนไว้ก่อน	ทำความเย็นหรือความร้อนล่วงหน้าช่วง Off-Peak แล้วใช้ช่วงกลางวัน เช่น ถังน้ำเย็นหรือถังเก็บความร้อน	ลงทุนปานกลางถึงสูง	ต้องมีพื้นที่ และออกแบบโดยวิศวกร
ระบบตัดโหลดที่ไม่สำคัญ	ตัวควบคุมดีมานด์ตัดหรือหน่วงโหลดที่หยุดได้ชั่วคราว เช่น แอร์บางโซน เมื่อพีคใกล้เป้า	ลงทุนปานกลาง	ต้องเลือกโหลดที่หยุดแล้วไม่กระทบการผลิตและความปลอดภัย
โซลาร์และแบตเตอรี่	โซลาร์ลดไฟที่ซื้อช่วงกลางวัน แบตเตอรี่จ่ายไฟช่วงพีค	ลงทุนสูง	โซลาร์ไม่ช่วยพีคตอนเย็นหรือวันฟ้าครึ้ม และอาจทำให้ Power Factor ตก

การย้ายงานไป Off-Peak ลดค่าพลังงานได้ด้วย ในตัวอย่างของหน้าอ่านบิล การย้ายงาน 20,000 หน่วยไปทำหลัง 22:00 น. ลดค่าพลังงานได้ราว 31,604 บาทต่อเดือน ดูตัวอย่างบิลทีละบรรทัด →

ตัวอย่าง: สลับเวลาสตาร์ทเครื่อง

โรงงานตัวอย่างมีพีค 1,000 kW ทุกเช้าตอนเปิดคอมเพรสเซอร์ ชิลเลอร์ และเตาพร้อมกัน เมื่อเปลี่ยนเป็นเปิดทีละตัว ห่างกัน 15 นาที พีคลดเหลือ 850 kW โดยใช้ไฟทั้งวันเท่าเดิม

ตัวอย่าง (ตัวเลขสมมติ)	ค่า
พีคลดลง	150 kW
ค่าดีมานด์ลดลง	19,940 บาทต่อเดือน
ทั้งปี (ถ้าไม่ติดกฎ 70%)	ราว 239,274 บาท
ระดับ 70% ของพีคเดิม	700 kW · พีคใหม่ 850 kW ยังสูงกว่า จึงเห็นผลในบิลเดือนแรก

พีคเดิม (เปิดพร้อมกัน)1,000 kW

พีคใหม่ (เปิดทีละตัว)850 kW

ระดับ 70% ของพีคเดิม700 kW

ตัวอย่าง (ตัวเลขสมมติ) พีคใหม่ยังสูงกว่าระดับ 70% จึงเห็นผลในบิลตั้งแต่เดือนแรก ถ้าต่ำกว่า ต้องรอพีคเก่าพ้นรอบ 12 เดือน

อย่าลดพีคด้วยวิธีที่เสี่ยง

ห้ามลดพีคด้วยการปิดระบบความปลอดภัย ระบบระบายอากาศ หรืออุปกรณ์ที่กระบวนการผลิตต้องใช้ การเลือกโหลดที่หยุดได้ต้องให้วิศวกรและฝ่ายผลิตตัดสินร่วมกัน

วัดผลให้ถูก

เก็บพีคก่อนเริ่มจดพีครายเดือนย้อนหลังอย่างน้อย 12 เดือน และหาพีคสูงสุดที่ยังอยู่ในรอบ
เทียบเป็นรายวันดูพีคของแต่ละวันหลังเริ่มทำ ไม่ต้องรอบิล ถ้าวันไหนพีคพุ่ง ให้หาว่าเกิดอะไร
เทียบกับระดับ 70%ถ้าพีคใหม่ต่ำกว่า 70% ของพีคสูงสุดในรอบ บิลจะยังไม่ลดจนกว่าพีคเก่าจะพ้นรอบ
รักษาไว้พีคที่ลดได้ 11 เดือน แต่พุ่งวันเดียวในเดือนที่ 12 จะยึดค่าดีมานด์ไปอีกปี

PowerIQ ช่วยตรงไหน

วัดกำลังไฟ ทุก 1 นาที แยกแต่ละเครื่อง พร้อมกราฟย้อนหลัง เห็นว่าพีคเกิดวันไหน เวลาไหน และมาจากเครื่องไหน
เห็นกราฟการใช้ไฟของวันนี้ระหว่างวัน ใช้เทียบผลหลังเปลี่ยนลำดับการทำงานได้ทันที ไม่ต้องรอบิล
รายงานรายวันของแต่ละเครื่องสั่งพิมพ์เป็น PDF ได้ และส่งออกข้อมูลไปเปิดใน Excel ได้

PowerIQ อ่านค่าอย่างเดียว ไม่ได้สั่งเปิดปิดหรือตัดโหลดเครื่องจักร การเปลี่ยนลำดับการทำงานยังเป็นการตัดสินใจของคน

คำถามที่พบบ่อย

ลดพีคแล้ว ทำไมบิลยังไม่ลด

เพราะกฎ 70% การไฟฟ้าคิดค่าดีมานด์ไม่น้อยกว่า 70% ของพีคสูงสุดใน 12 เดือนที่ผ่านมา ถ้าพีคใหม่ต่ำกว่าระดับนั้น บิลจะยังคิดที่ 70% จนกว่าเดือนที่พีคสูงจะพ้นรอบ 12 เดือน

ซอฟต์สตาร์ทเตอร์หรืออินเวอร์เตอร์ช่วยลดค่าพีคไหม

ช่วยน้อยมาก เพราะการไฟฟ้าใช้ค่าเฉลี่ย 15 นาที กระแสกระชากไม่กี่วินาทีจึงถูกเฉลี่ยไป สิ่งที่ทำให้พีคสูงจริงคือเครื่องใหญ่หลายตัวเดินพร้อมกันต่อเนื่อง ส่วนอินเวอร์เตอร์ช่วยได้เมื่อทำให้มอเตอร์ใช้กำลังน้อยลงตลอดเวลา เช่น ปั๊มและพัดลมที่ไม่ต้องเดินเต็มรอบ

ย้ายงานไป Off-Peak ลดอะไรบ้าง

ลดสองอย่าง คือค่าดีมานด์ (Off-Peak ไม่ถูกคิดค่าดีมานด์) และค่าพลังงาน (หน่วย Off-Peak ถูกกว่า On-Peak ราว 60%) แต่ไม่ลดค่า Ft เพราะคิดเท่ากันทุกหน่วย

ควรตั้งเป้าพีคเท่าไร

เริ่มจากดูพีคจริงย้อนหลังหลายเดือน แล้วตั้งต่ำกว่าพีคที่เกิดบ่อยเล็กน้อย และไม่ต่ำกว่าระดับ 70% ของพีคสูงสุดใน 12 เดือน เพราะลดต่ำกว่านั้นบิลยังไม่เห็นผลจนกว่าพีคเก่าจะพ้นรอบ

ต้องลงทุนก่อนไหม

ไม่จำเป็น สามวิธีแรกไม่ต้องลงทุนอุปกรณ์ แค่ต้องรู้ว่าพีคเกิดเมื่อไรและมาจากเครื่องไหน จึงควรเริ่มจากวัดก่อน แล้วค่อยตัดสินใจเรื่องที่ต้องลงทุน